Ana içeriğe geç

Linux'ta Program Yönetimi: Kurulum, Güncelleme ve Kaldırma

Linux'ta yazılım paketler olarak dağıtılır, resmi ve üçüncü‑taraf depolarda saklanır. Paketlerin kurulumu, güncellenmesi ve kaldırılması, paket yöneticileri adı verilen özel araçlar tarafından yönetilir.

Yönetici seçimi dağıtıma bağlıdır:

Dağıtım Paket Yöneticisi Paket Formatı
Debian, Ubuntu (ve türevleri) apt / apt-get, apt-cache .deb
RHEL, CentOS 7 ve öncesi, BitrixOS yum .rpm
RHEL 8+, CentOS Stream, Rocky Linux, AlmaLinux dnf (successor to yum) .rpm

Not

Modern Ubuntu/Debian'da, apt-get ve apt-cache işlevlerini birleştiren, basitleştirilmiş ve kullanışlı bir arayüz olan apt kullanmak tercih edilir.
Yeni RPM sistemlerinde, dnf komutları yum'a benzer, ancak daha hızlı ve daha güvenilirdir.

Not

Çoğu komut süper kullanıcı ayrıcalıkları gerektirir — sudo kullanın.

  1. Paket listesini güncelleme

    Kurulum veya güncellemeden önce, her zaman yerel meta veri önbelleğini yenileyin:

    Sistem Komut
    Debian / Ubuntu sudo apt update
    CentOS 7 / BitrixOS sudo yum check-update
    RHEL 8+ / CentOS Stream sudo dnf check-update (or simply sudo dnf upgrade --refresh)

    Not

    apt update ≠ apt upgrade!
    update yalnızca listeleri günceller,
    upgrade kurulu paketleri günceller.

  2. Paketleri arama

    Tam adını bilmiyorsanız, anahtar kelimelerle arayın:

    Sistem Komut
    Debian / Ubuntu apt search keyword
    CentOS / RHEL (yum/dnf) yum search keyword<brdnf search keyword

    Example:

    apt search nginx

  3. Paket bilgilerini görüntüleme

    Kurulumdan önce sürümü, açıklamasını, bağımlılıklarını ve boyutunu bulun:

    Sistem Komut
    Debian / Ubuntu apt show package_name
    CentOS / RHEL yum info package_name<brdnf info package_name

    Example:

    apt show curl

  4. Paketleri Yükleme

    Temel Kurulum:

    Debian/Ubuntu

    sudo apt install package_name

    CentOS 7 / BitrixOS

    sudo yum install package_name

    RHEL 8+, CentOS Stream

    sudo dnf install package_name

    Birden Çok Paket Yükleme:

    sudo apt install nginx git htop

    Belirli Bir Sürüm Yükleme:

    Debian/Ubuntu

    sudo apt install nginx=1.18.0-6ubuntu14.4

    yum/dnf (hyphen ile belirtilen)

    sudo yum install nginx-1.16.1
sudo dnf install nginx-1.20.1

  5. Paketleri Güncelleme

    Kurulu tüm paketleri en son sürüme güncelleyin:

    Sistem Komut
    Debian / Ubuntu sudo apt upgrade
    __or__ sudo apt full-upgrade — bağımlılıkları kaldırma/yerine koyma ile yönetmek için
    CentOS 7 / BitrixOS sudo yum update
    RHEL 8+ / CentOS Stream sudo dnf upgrade

  6. Paketleri Kaldırma

    Bir paketi yapılandırma dosyalarını koruyarak kaldırma:

    Debian/Ubuntu

    sudo apt remove package_name
    yum/dnf

    sudo yum remove package_name
sudo dnf remove package_name

    Tam kaldırma (ayarlar dahil):

    sudo apt purge package_name

    Otomatik bağımlılık temizleme

    Sadece bağımlılık olarak kurulan ancak artık gerekli olmayan paketleri kaldırır:

    sudo apt autoremove
# (yum/dnf için bu paketler kaldırma/güncelleme sırasında otomatik olarak kaldırılır)

    Ek olarak: indirilen paketlerin önbelleğini temizleme

    sudo apt clean        # önbellekten TÜM .deb dosyalarını kaldır
sudo apt autoclean    # sadece eski .deb dosyalarını kaldır

    Bilgi

    Kullanışlı Alternatifler

    Görev Komut
    Bir paketin kurulu olup olmadığını kontrol et dpkg -l | grep package_name (Debian)
    rpm -q package_name (RPM)
    Bir paketin hangi dosyaları içerdiğini gör dpkg -L package_name
    rpm -ql package_name
    Bir dosyanın hangi pakete ait olduğunu bul dpkg -S /path/to/file
    rpm -qf /path/to/file